Trong vài năm qua, cách trẻ người Việt chào hỏi và trả lời đã thay đổi rõ rệt. Những từ ngữ truyền thống như “dạ”, “thưa” từng là dấu hiệu của sự tôn trọng, nay dần nhường chỗ cho các cụm từ ngắn gọn, mang tính quốc tế như “ok”, “được” hay “biết rồi”. Sự chuyển dịch này không chỉ xuất hiện trong hội thoại trực tiếp mà còn lan rộng trên mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin và cả môi trường làm việc.
Nhiều chuyên gia ngôn ngữ học cho rằng việc rút gọn lời nói phản ánh nhịp sống nhanh, mong muốn tiết kiệm thời gian và sự ảnh hưởng của văn hóa mạng. Tuy nhiên, một bộ phận lớn dư luận lo ngại rằng sự mất đi của các từ ngữ lịch sự có thể làm mờ ranh giới giữa sự thân mật và sự thiếu tôn trọng, đặc biệt khi giao tiếp với người lớn tuổi hoặc trong bối cảnh trang trọng.
Thực tế, không ít bạn trẻ vẫn giữ thói quen dùng “dạ”, “thưa” khi nói chuyện với cha mẹ, thầy cô hoặc đối tác lớn tuổi, nhưng chuyển sang phong cách cởi mở hơn với bạn bè, đồng nghiệp. Điều này cho thấy giới trẻ không hoàn toàn bỏ qua giá trị truyền thống mà đang linh hoạt điều chỉnh cách biểu đạt tùy theo ngữ cảnh và đối tượng.
Các nhà xã hội học nhận định rằng sự thay đổi ngôn ngữ là minh chứng cho quá trình hội nhập và định hình bản sắc thế hệ mới. Gen Z và Millennials đang xây dựng một mã giao tiếp riêng, kết hợp giữa sự ngắn gọn, hài hước và các biểu tượng cảm xúc, tạo nên một ngôn ngữ “hiện đại” nhưng vẫn mang đậm bản sắc Việt.
Tóm lại, việc “dạ, thưa” ít dần không đồng nghĩa với sự mất mát giá trị đạo đức, mà là biểu hiện của sự thích ứng. Quan trọng là mỗi cá nhân biết cân bằng giữa sự tiện lợi của ngôn ngữ mới và sự tinh tế của phép lịch sự truyền thống, để giao tiếp vừa hiệu quả vừa nhân văn.